noordzee branding, foto fitis, sytske dijksen

Noordzee algemeen

De Noordzee is de zee tussen Noorwegen, Groot-Brittannië, Frankrijk, België, Nederland, Duitsland en Denemarken. De noordgrens wordt gevormd door een denkbeeldige lijn tussen de Schotse Shetland- en Orkney eilanden en het Noorse vasteland. De zuidgrens van de Noordzee is de lijn tussen Calais in Frankrijk en Dover in Engeland.

De Noordzee is een ondiepe (30-200 meter) randzee van de Atlantische oceaan met een gemiddelde diepte van 90 meter. De zeebodem loopt van zuid naar noord af waar hij overgaat in een tot 725 meter diepe trog, het Noorse Kanaal. De Noordzee beslaat circa 572.000 vierkante kilometer (dit is 0,16% van de oppervlakte van alle wereldzeeën). De inhoud van de Noordzee is 54.000 kubieke kilometer. De gemiddelde watertemperatuur is 9,5 graden Celsius in de noordelijke Noordzee, tot 11 graden Celsius aan de Nederlandse westkust.

  • Doorsnede van de Noordzee
    Doorsnede door de Noordzee (lijn Calais-Bergen), Ecomare

    De Noordzee wordt in noordwestelijke richting geleidelijk aan steeds dieper. De waterdiepte geeft het onderscheid tussen de zuidelijke, centrale en noordelijke Noordzee. Het gedeelte ten zuiden van de Doggersbank wordt slechts op enkele plaatsen dieper dan 50 meter en valt onder de noemer zuidelijk. De Noordzee ten noorden van deze grote ondiepte wordt tot een diepte van 100 meter gerekend tot het centrale deel. Het nog noordelijker gelegen gebied met een diepte tot 200 meter heet de noordelijke Noordzee. De Noorse geul en het Skagerrak vormen het vierde gedeelte van de Noordzee.

  • Aanvoer water naar de Noordzee
    regenbui boven zee, foto fitis, sytske dijksen

    De Noordzee wordt via verschillende bronnen van water voorzien. Via het Kanaal tussen Engeland en Frankrijk stroomt jaarlijks 5000 kubieke kilometer water vanuit de Atlantische Oceaan de Noordzee in. Via het noorden bij de Shetland eilanden stroomt maar liefst 50.000 kubieke kilometer oceaanwater de Noordzee in. De Oostzee levert jaarlijks 500 kubieke kilometer brak water en de verschillende rivieren 300 kubieke kilometer zoet water aan de Noordzee. Al het water in de Noordzee wordt zo ééns in de twee jaar ververst. Neerslag en verdamping houden elkaar ongeveer in evenwicht: 500 millimeter per jaar verdampt en ongeveer eenzelfde hoeveelheid komt er weer bij via neerslag.

  • Noordzee, randzee
    wadplaat, foto fitis, sytske dijksen

    De Noordzee is, net als de meeste randzeeën, bijzonder rijk aan voedingsstoffen. Deze worden door rivieren vanaf het land aangevoerd. Bovendien kan het zonlicht door de geringe diepte bijna overal tot op de bodem doordringen. Hierdoor komt plantaardig plankton in grote mate voor in de Noordzee. Deze overvloed aan plantaardig materiaal levert voldoende voedsel voor het in stand houden van de vele soorten organismen in de Noordzee. Ook de Noordzee zelf heeft weer randzeeën die nog voedselrijker zijn; het mooiste voorbeeld hiervan is de Waddenzee.

  • Natuurlijke processen in de Noordzee
    Golven, Ecomare

    De zee leeft. Als gevolg van het klimaat, het getij, de zeestromingen en de aanvoer van water door de rivieren is de zee voortdurend aan verandering onderhevig. Het leven in zee heeft zich daaraan aangepast. Het ecosysteem van de Noordzee is zelfs zo complex dat de wetenschappers nog zeer regelmatig tegen grote raadsels oplopen: de visstanden blijken bijvoorbeeld jaar na jaar niet goed te voorspellen.